نویسنده: مهران محبی یدالهی، وکیل پایه یک دادگستری
انحصار وراثت الکترونیکی و سامانه سهیم؛ روش جدید دریافت گواهی
بر اساس بند «ث» ماده ۱۱۳ برنامه هفتم و آییننامه اجرایی آن، صدور گواهی انحصار وراثت به سازمان ثبت احوال سپرده شده است. برای فوتهای ثبتشده در دوره اجرای مقررات جدید، گواهی باید بر پایه دادههای موجود و بدون درخواست وراث، ظرف بیست روز پس از ثبت واقعه فوت صادر و ابلاغ شود. برای فوتهای قدیمی که گواهی ندارند، درخواست ذینفع و تکمیل اطلاعات ممکن است لازم باشد.

قبل از مشاوره این موارد را آماده کنید
- مشخصات هویتی و تاریخ فوت متوفی و اطلاعات وراث
- بررسی نشانی و اطلاعات خانوادگی در سامانه سهیم
- مدارک نسبت، ازدواج، طلاق، فرزندخواندگی یا وصیت در صورت وجود اختلاف
برای فوت جدید، صدور گواهی چگونه انجام میشود؟
مبنای روش جدید، صدور سیستمی گواهی از سوی ثبت احوال است. اطلاعات پایگاههای هویتی برای شناسایی وراث استفاده میشود و ابلاغ نتیجه از مسیرهای الکترونیکی انجام میگیرد. درستبودن اطلاعات خانوادگی و نشانی اهمیت زیادی دارد؛ نقص داده میتواند نیاز به پیگیری یا اصلاح ایجاد کند.
اگر فوت مربوط به سالهای قبل باشد چه کنیم؟
اگر واقعه فوت پیش از اجرای روش جدید ثبت شده اما گواهی انحصار وراثت صادر نشده است، یکی از وراث، ذینفعان یا مرجع قضایی میتواند درخواست صدور را مطرح کند. سازمان پس از دریافت درخواست و تکمیل دادههای لازم، مطابق آییننامه اقدام میکند.
آیا گواهی انحصار وراثت برای تقسیم ارث کافی است؟
گواهی فقط وراث و سهم قانونی آنان را مشخص میکند و بهتنهایی فهرست کامل اموال، بدهیها، وصیت، مالکیت مورد اختلاف یا نحوه تقسیم را حل نمیکند. پس از دریافت گواهی باید داراییها و دیون متوفی شناسایی و برای انتقال یا تقسیم هر مال، مسیر قانونی همان مال طی شود.
اگر نام یا سهم یکی از وراث اشتباه باشد
گواهی صادرشده قابل اعتراض است. نوع اشتباه تعیین میکند ابتدا اصلاح اطلاعات سجلی لازم است یا اعتراض به مفاد گواهی. مدارک هویتی، اسناد ازدواج یا طلاق، گواهی ولادت و هر سند مؤثر بر رابطه وراثتی باید همراه با دلیل اعتراض آماده شود.
پرسشهای رایج
آیا برای انحصار وراثت جدید باید به شورای حل اختلاف رفت؟
مرجع صدور گواهی در سازوکار جدید سازمان ثبت احوال است. با این حال، اختلافات وراث، اعتراض یا دعاوی مربوط به ترکه ممکن است همچنان نیازمند رسیدگی قضایی باشد.
صدور خودکار گواهی چند روز طول میکشد؟
قانون برای فوتهای مشمول سازوکار جدید، صدور ظرف بیست روز پس از ثبت واقعه فوت را پیشبینی کرده است؛ نقص یا اختلاف اطلاعات ممکن است پیگیری جداگانه بخواهد.
از کجا گواهی را دریافت کنیم؟
خدمات مرتبط از طریق سامانه سهیم ثبت احوال ارائه میشود و ابلاغ نیز بهصورت الکترونیکی انجام میگیرد. نشانی و اطلاعات خانوادگی باید کنترل شوند.
برای تقسیم ملک موروثی، گواهی کافی است؟
خیر. وضعیت سند، مالیات، بدهیهای متوفی، وصیت و توافق یا اختلاف وراث نیز باید بررسی شود.
مبنای قانونی و مطالعه بیشتر
این راهنما اطلاعات عمومی است و جای بررسی اختصاصی قرارداد، مدارک و شرایط پرونده را نمیگیرد.
نیاز به بررسی پرونده دارید؟
اگر موضوع شما به این مقاله نزدیک است، خلاصه پرونده و مدارک اصلی را آماده کنید تا مسیر مناسبتر بررسی شود.
وکیل حقوقی در گرگان